“ah yıldızını bilmez müneccim, bak / kayıp sualini de gölgeliyor, zaman”
Mehmet Çetin’in Türkçe şiirlerinden oluşan yeni kitabı Taşa Hatıra, Sur Kitaplığı’ndan yayımlandı. “Taşa hatıra kalan Haziran’a” adanan kitap “rüya, taşa hatıra: heyya dedim” dizesiyle başlıyor.
Taşa Hatıra’da Mehmet Çetin, modernist, pozitivist dayatma ve kuşatmaya karşı kâinatın ötelenmişlerini; yanık meşelerin, yıkılmış evlerin, kendi sularına boğdurulmak istenen ırmakların, ağulanmış toprakların sessizliğini duymaya, kadimden bugüne taşlara kalan kimi izleri, şiirin dili ve olanaklarıyla anlamaya çalışıyor.
surêdar
(arka kapak meseli) |
“..vanê, darê kê adır de vêsena, mırcolıkê darê canêverdana vanê, nêremena. ayi ebê darê vêsena. waxtê jü de, vanê, darê rê vato mırcolıkê: ‘mı xo de wedare.. adıre xo de wedare.. wela xo de..’ vanê.” | “..derler ki; ağaç, ateşte yandığında, karınca
ağacı bırakmaz,
kaçmazmış.
o da ağaçla birlikte yanarmış. zamanın birinde, derler,
ağaca ikrar vermiş karınca; ‘beni kendinde sakla, ateşinde sakla, külünde..’ derler..” |
Birleşmiş Milletler Eğitim Bilim ve Kültür Örgütü UNESCO’nun 21 Şubat 2009’da yayımladığı "Tehlike Altındaki Diller Atlası"nda, Kırmançki (Dımılki/Zazaki)’ye de dikkat çekilmişti. Sur Kitaplığı’nca yayımlanan Mehmet Çetin’in “Surêdar” adlı Kırmancki şiir kitabı tam da bu tehdit ve yok edişi, estetik bir kanıtla duyurmaya çalışıyor.
Solgun seslerin izini süren şairin, anadilindeki ilk şiir kitabı olan Surêdar; Aralık 1983’te Metris Askeri Cezaevi’nde kaldığı hücre duvarına yazdığı; „serba ma waxtê merdayno nıka“ / „bizim için ölüm vaktidir şimdi“ dizesiyle başlıyor. Surêdar; o andan başlayarak Kırmançca da yazmaya karar veren Mehmet Çetin'in, anadiliyle, 20 yılı aşkın yazma serüveninden izler taşıyor.
Türkçe‘de “kızıl ağaç” anlamına gelen Surêdar; yeni anlam ve anlamlandırmalar deneyen Mehmet Çetin’in şiirinde ; “ağacın kızılı, kızıllık veren, kızıllık yayan” gibi yeni yaklaşımlara evriliyor. Günlük yaşamda giderek solgunlaşan dilin, yitmekte olan sesini duymaya ve şiirle duyurmaya çalışan Surêdar; dilin imge coğrafyasını genişletmeye, şiirin olanaklarıyla ayak izlerini belirgin kılmaya emek veriyor. Birlikte yayımlandığı “Taşa Hatıra” adlı şiir kitabı ile, bir hatırlama ve hatırlatma kitabı olarak Surêdar; biraz da bu sebeple, pastoral bir kederi iklim edinmişe benziyor.
Kırmancça yazdığı kimi şiirlerini (Piyê mê, Dendarê Kırmanciye, Henio Bao v.b.) çeşitli albümlerde seslendiren Mehmet Çetin’in pek çok şiiri, değişik müzisyenler tarafından bestelenmişti. Surêdar kitabının ilk bölümünü oluşturan şiirlerini, Umut Akar’ın müzikleriyle seslendiren Mehmet Çetin’in bu albümü de, yine “Surêdar” adıyla, Kalan Müzik tarafından yakın dönemde yayımlanması bekleniyor.
Sur Kitaplığı
Türkçe’deki mevcut anlamı dışında Kırmançca/Zazaca’da “kızıl, kırmızı” anlamına da gelen “sur” kelimesinden esinlenerek kurulan Sur Kitaplığı; şair-yazar Mehmet Çetin’in bütün kitaplarını yayımlamak üzere yayın hayatına başladı.
Uzun yıllardır hem Türkçe hem de ana dili Kırmançca ile yazan Mehmet Çetin’in “Taşa Hatıra” adlı yeni Türkçe şiir kitabı ile, 20 yılı aşkındır ana diliyle yazdığı şiirlerden seçilmiş “Surêdar” adlı
şiir kitapları birlikte yayımlandı.
Şairin yayımlanmamış dosyalarını öncelemekle birlikte, daha önce yayımlanmış kitaplarının yeni baskılarını da yayın planına alan Sur Kitaplığı; giderek incelen şiir ırmağına akışını, yeni şiir
kitaplarıyla sürdürmek istiyor.
Mehmet Çetin Hakkında
1955, dersim doğumlu. 12 eylül döneminde politik faaliyetleri gerekçesiyle sekiz yılı aşkın bir
süre cezaevinde kaldı. rüzgâr ve gül iklimi ile birağızdan adlı şiir kitapları henüz cezaevindeyken yayımlandı. bunları; asmin adlı öykü kitabı ile hatıradır, yak bu fotoğrafı; aşkkıran; kekemece; pûşpera gêlezan-kirazların haziranı (türkçe-kurdi); surêdar (kırmançca) adlı şiir kitapları ve
atımı bağladım iğde dalına adlı lirik yazılar kitabı izledi. şiirleri kimi dillere çevrildi ve
farklı müzisyenlerce bestelendi. çeviri ve editörel etkinliklerini de sürdüren
mehmet çetin, amsterdam’da yaşamakta ve yazmakta..
